Қазақстанда сақтандыру нарығы соңғы үш жылда екі есе өсті. Тек 2026 жылдың алғашқы бес айында компаниялар 528 млрд теңге премия жинады, оның жартысынан көбі – 271,5 млрд теңге – өмірді сақтандыруға тиесілі. Өмірді сақтандырушы компаниялардың активтері 2,4 трлн теңгеге жетіп, бүкіл сақтандыру секторының 61%-ын бақылап отыр.
Сан бар, жылжу бар. Бірақ сенім жоқ
ЖІӨ-ге қатысты ену деңгейі әлі 1,3% ғана.
• АҚШ-та бұл көрсеткіш 11,2%,
• Ресейде 1,9%.
Ақша көбейген сайын пайда азайып барады:
• 2026 жылдың бірінші жартысында сектордың реттеуші пайдасы 44,8 млрд-тан 10,7 млрд теңгеге дейін құлдырады, ал төлемдер 23,3%-ға өсіп, 252,9 млрд теңге болды.
Неге?
• Осы сұрақ Алматыда өткен Kazakhstan Insurance Forum 2026-ның «Өмір жоспар бойынша жүрмейді» атты панелінде талқыланды.Модератор – Centras Group негізін қалаушы Ельдар Абдразаков. Спикерлер – БЖЗҚ басшысы Жанат Құрманов, KASE басшысы Әділ Мұхамеджанов, BCC Life басшысы Гүлжан Жақсымбетова, Халық-Life басшысы Гаухар Бөрібаева, Банк ЦентрКредит вице-президенті Анастасия Овсянникова
Проблема тілде
BCC Life басқарма төрағасы Гүлжан Жақсымбетованың айтуынша, нарықтың басты қателігі – қорқыныш сатуы: Біз сақтандыруды жаман бірдеңе болып қала ма деп жасамаймыз. Біз жоспар құрамыз: отбасын құрамыз, бала өсіреміз, баспана аламыз. Бір сәтте «Бірге құрып жатқан игілігімізді жақындарымыз үшін қалай сақтап қаламыз?» деген қарапайым сұрақ туады. Сондықтан сақтандыру – қорқыныш туралы емес, қамқорлық туралы туралы көп айтылу керек.
Бүгінгі маркетинг «Сізге не болуы мүмкін?» деп қорқытады.
Дұрыс сұрақ – «Сіз нені және кімді қорғағыңыз келеді?» Қаржылық сауаттылық – ақша табу ғана емес, жинаған капиталды қорғай білу. Сақтандыру жинақ пен инвестицияның жанындағы үшінші тірек болуы керек
Неге сатып алмайды?
• Күрделілік және сенім дағдарысы. Клиент шартты түсінбейді. Қандай жағдайда төлейді, қайда төлемейді – ашық емес. Ал МӘМС пен қаржы нарығындағы даулардан кейін кез келген ұзақ мерзімді өнімге күмән жоғары. Портфель пісіп, төлемдер өскен сайын «сақтандырушы төлей ме?» деген сұрақ күшейеді.
• Өмірлік сценарийден ажырау. Сақтандыру бөлек сатылады. Ал адамға ол нақты сәтте керек: ипотека алғанда, баланың біліміне жинағанда, зейнетақы капиталын қалыптастырғанда. Сол кезде банк қосымшасында «осы жоспарды қорғағың келе ме?» деген батырма болмайды. 2025 жылы жеке тұлғалармен келісімшарт саны 18,8 млн-ға жетіп, 11,4% өсті, оның көбі – өмірді сақтандыру есебінен, бірақ бұл әлі банк экожүйесінсіз өсу.
• Цифрландырудың артта қалуы. Тұтынушы жылдамдыққа үйренген. Ал сақтандыруда әлі қағаз, агент, 3 күндік андеррайтинг.
• «Жасанды интеллект клиенттің қажеттілігін талдау, скоринг, андеррайтингті жеделдету, дербес ұсыныс жасау үшін керек. Бірақ технология сарапшыны ығыстырмайды. Цифрлық арна жылдамдық береді, ал маман – жанды диалог керек жерде кеңес береді. Дәстүрлі агент қаржылық кеңесшіге айналады», – деді Жақсымбетова.
Екінші бағыт – экожүйелік интеграция.
BCC Life, Халық-Life үшін банкпен, маркетплейспен интеграция – премия жинаудың ең арзан арнасы. Сақтандыруды бөлек емес, ипотеканың, білім жинағының ішінде сату керек.
ҚНДРА да осыны қолдайды
ҚНДРА төрағасының орынбасары Нұржан Тұрсынханов форумда 11 заңды бір «Сақтандыру кодексіне» біріктіру жоспарланғанын айтты. Бірыңғай база 93 мемлекеттік жүйемен интеграцияланған, Европротокол арқылы 29 мың жағдай 5,9 млрд теңгеге полициясыз реттелген. Инфрақұрылым дайын.ТүйінҚазақстандық өмірді сақтандыру нарығы сандық жағынан өсті – актив, премия бар. Енді сапалық секіріс керек: өнімді қарапайымдау, тілді адами ету, сатуды өмірлік сәтке тігу.Әйтпесе ену 1,3% күйінде қала береді, ал халық болашағын әлі де депозитпен ғана жоспарлайды. Ал депозит отбасын асырамайды, тек ақшаны сақтайды.
