Тәркіленген крипта «белгісіз сандық әмиянға немесе шетелдік платформаларға» орналастырылады деген пікір ел ішінде жиірек айтыла бастады. Сарапшылардың мемлекеттік криптоактивтер резервін құру туралы идеясын Ұлттық банк қос қолдап қолдап отыр.
Бұған дейін
Мәжілісмендер Қазақстанда «қылмыстық істер барысында алынған криптоактивтерді сақтаудың, есепке алудың және басқарудың заңнамалық және техникалық тетігінің жоқтығына» таң қалған болатын. Депутаттар бұдан үш түрлі қауіптің бетылысын танып қойыпты. мұны үш қауіп деп біледі: Олар:
- сандық активтерді ұрлау немесе жоғалту,
- мүлікті бюджетке қайтарудың мүмкін еместігі, активтерді жалған алаңдар
- үшінші тұлғалар арқылы заңдастыру.
- Сондықтан Ұлттық банк жанынан криптоактивтердің мемлекеттік сандық резервін құру ұсынылып отыр. Сауал авторларының пікірінше, онда орталықтандырылған басқару және ашық есептілік болуы тиіс, алынған активтер міндетті түрде шығу тегін верификациялау рәсімінен өтуі тиіс.
Ұлттық банк басшысы 2025 жылғы 23 маусымда жарияланған жауабында криптоактивтердің мемлекеттік резервін құру жөніндегі ұсынысты қолдайтыны және оны қалыптастыру мен басқару тұжырымдамасы әзірленіп жатқаны айтылған. Ұлттық банктің баламалы инвестицияларды басқаруға маманданған еншілес ұйымы базасында крипторезер құра алады деген нұсқа талқыланып жатыр.
Криптоактивтердің мемлекеттік резервін қалыптастыру тетіктері «құқық қорғау және (немесе) мүдделі мемлекеттік органдармен қосымша пысықталатын болады». Мемлекет меншiк иесiнiң құқықтарын «тиiмдi жүзеге асыра алуы» үшiн мемкрипторрезервтiң құқықтық режимiн, оны басқарудың құқықтық негiздерiн заңнамалық бекiту талап етiледi, бұл, оның iшiнде осы резервтi толықтырудың және онда болатын активтерге билiк етудiң құқықтық негiздерiн көздейдi.
Бас прокурор Берік Асылов депутаттарға былай деп жауап берді: «Бас прокуратура тыйым салынған мүлікті пайдалану тәртібін құқықтық реттеуді жетілдіру үшін жұмыс істеп жатыр. Құқықтық актінің жобасы әзірленді, оларға сандық активтерді, оның ішінде құқықтық мәртебесі бойынша мүлікке жататын криптовалюталарды алып қоюдың, сақтаудың және сатудың жаңа тетігін енгізу ұсынылады.«Бүгінгі таңда құжат жобасы мүдделі мемлекеттік органдарға келісуге жіберілді», — делінген Бас прокурордың жауабында
