U.S. News & World Report жыл сайын жариялайтын Best Countries халықаралық рейтингі 2026 жылы алғаш рет мемлекеттің саяси ықпалына немесе байлығына емес, бүкіл жүйенің жұмыс сапасына — денсаулық сақтау мен инфрақұрылымнан бастап қоғамдық сенім мен экологиялық тұрақтылық деңгейіне дейін назар аударды.
Қазақстан зерттеуде 53,8 жиынтық балмен әлемнің 100 елінің ішінен 53-орынды тізгіндеп, 56-орында тұрған Ресейден, сондай-ақ 42-орында орналасқан Қытайдан жоғары болып шықты. Орталық Азия елдері арасында рейтингке Өзбекстан да кірді — ол 76-орынды иеленді. Зерттеу авторларының айтуынша, рейтинг енді «мемлекеттің беделін» әдеттегі мағынасында бағаламайды. Оның орнына елдің «операциялық денсаулығы» талданады — ол азаматтардың күнделікті өмірінде қаншалықты тиімді жұмыс істейді.
Бағалау үшін Дүниежүзілік банк, БҰҰ, ХВҚ, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы және Transparency International базаларынан 100 түрлі көрсеткіш пайдаланылды. Есепке басқару сапасы, экономика, медицина, инфрақұрылым, экология, бизнес үшін мүмкіндіктер, қоғамдағы сенім деңгейі және тіпті ұялы байланыс құны кірді.
Қазақстан Opportunity санатында үздік нәтиже көрсетті — әлемдегі 44-ші орын. Бұл блокта бизнесті жүргізу үшін жағдайлар, кредиттердің қолжетімділігі, инвестициялық тартымдылық, білім беру және әлеуметтік қорғау деңгейі бағаланды.
Қазақстан денсаулық сақтау саласы бойынша 50-орынға, инфрақұрылым бойынша 54-орынға ие болды. Әңгіме ең алдымен жүйенің базалық тұрақтылығы: электр энергиясы мен судың қолжетімділігі, көлікті, цифрлық сервистер мен медициналық инфрақұрылымды дамыту туралы болып отыр.
Бұл ретте елдің басты әлсіз тұсы ретінде рейтинг авторлары экологияны атады. Natural Environment санатында Қазақстан тек 88-орынды иеленді. Қорытынды нәтижеге ауаның ластануы, шығарындылардың жоғары деңгейі, су ресурстарымен және табиғи ортаның орнықтылығымен проблемалар әсер етті.
Рейтинг көшбасшылары Швейцария, Дания, Швеция, Германия және Нидерланды болды. Зерттеу авторлары бұл елдердің табысы жекелеген күшті тараптармен емес, жүйелердің жалпы теңгерімділігімен — сыбайлас жемқорлықтың төмен деңгейімен, сапалы институттармен, дамыған медицинамен және жоғары қоғамдық сеніммен байланысты екенін атап өткен.
Ең көп талқыланған қорытындылардың бірі АҚШ-тың 18-ші орны болды. Әлемнің ірі экономикасына және жаһандық ықпалына қарамастан, ел әлеуметтік поляризация, қымбат медицина, жоғары теңсіздік және қылмыс деңгейі салдарынан позициясын жоғалтты.
U.S. News басылымының пікірінше, ХХІ ғасырда мемлекеттер экономикалық қуатпен немесе әскери әлеуетпен ғана емес, адамның күнделікті өмірінің сапасымен де бәсекеге түсе бастайды. Зерттеу авторларының пікірінше, дәл осы фактор біртіндеп ел табысының басты көрсеткішіне айналуда.
