Қазақстандық банктер Ұлттық банк шілде айында базалық мөлшерлемені 17% -дан 16,75% -ға дейін төмендеткеннен кейін депозиттер бойынша мөлшерлемелерді төмендете бастады.
Негізгі өзгерістер
- Kaspi.kz: Накопительный Kaspi Депозит бойынша 5 тамыздан бастап ЖТСМ 20%-дан 19%-ға азайды.
- Home Credit Bank: 1 тамыздан бастап бірқатар жинақ депозиттері мен сертификаттар бойынша сыйақы мөлшерлемелерін төмендетті.
- Басқа банктер: Еуразиялық банк, Freedom Bank және басқа да қаржы ұйымдары шарттарды қайта қарап жатыр.
Себептері мен салдары
- Базалық мөлшерлеме: Оның төмендеуі банктерге халықтан қымбат ақша тартуды тиімсіз етеді.
- Мерзім қысқаруы: Банктер жоғары пайыздарды ұзақ мерзімге бекітпей, 3 айлық қысқа салымдарға басымдық беруде.
- Бұрын ашылған депозиттер: 5 тамызға дейін ашылған жинақ шоттарының бұрынғы шарттары келісімсоңғы мерзіміне дейін өзгеріссіз қалады.
Бірақ төмендеу біркелкі емес. Бір өнімдер бойынша мөлшерлемелер төмендейді, басқалары бойынша бұрынғыдай қалады, ал жекелеген мерзімдер бойынша тіпті өседі.
Шартты кім және қалай өзгертті
Halyk Bank базалық мөлшерлеменің маусым айындағы алғашқы төмендеуінен кейін қайта қарады. Мәселен, QORJIN депозиті бойынша ставка үш айға 19,50% -дан 18,51% -ға дейін, алты айға 17% -дан 16,50% -ға дейін төмендеді. Бірақ жылдық депозит, керісінше, 15,05% -дан 15,50% -ға дейін қымбаттады. Осылайша, банк қысқа салымдар бойынша кірістілікті азайтады және сонымен бірге клиенттерді ұзақ мерзімге ақша орналастыруға ынталандырады.
Home Credit Bank жинақ депозиті бойынша үш айға 20,5%, жарты жылға 19% және жылына 15% ұсынады. Ең жоғары мөлшерлеме ең қысқа мерзімге келеді.
Freedom Bank 5 тамыздан бастап тарифтерді жаңартты, бірақ негізгі өнімдердің кірістілігі іс жүзінде өзгерген жоқ. «Стратегия» салымы бойынша ставка үш айға бұрынғы күйінде қалды (19,51%).
«Базалық мөлшерлеме экономикадағы ақша құнына әсер етеді, бірақ банктер оның қозғалысын механикалық түрде қайталауға міндетті емес. Олардың шешімі өтімділікке, салымдарды тарту қажеттілігіне және бәсекелестікке байланысты», — деп атап өтті қаржыгер Венера Жаналина.
Оның айтуынша, төмендегеннен кейін де депозиттер тиімді болып қалады. Инфляция 10,3% және 19% ставка кезінде нақты кірістілік шамамен 7,9% құрайды. Бірақ егер Ұлттық банк базалық мөлшерлемені төмендетуді жалғастырса, банктер шарттарды одан әрі қайта қарауы мүмкін.
«Ағымдағы кірістілікті белгілеу қазір орынды болуы мүмкін, әсіресе алдағы айларда ақша талап етілмесе», — деп кеңес береді сарапшы.
Бұл ретте Жаналина барлық қаржы жастығын жинақ депозитіне салудың қажеті жоқ екенін ескертеді. Мерзімінен бұрын бұзылған жағдайда ақша 30 күннен кейін ғана қайтарылады, ал есептелген пайыздар жанады. Өтімді резервті икемді депозитте, ал қалғанын белгіленген мөлшерлемеде ұстаған дұрыс.
Бұған дейін біз қазақстандық банктердегі депозиттердің жалпы көлемі алғаш рет 50 триллион теңгеден асып кеткенін жазғанбыз. Тек маусым айында ғана шоттарға 2,2 триллион қосылды. Халық теңгені артық көреді. Теңгедегі салымдардың үлесі 80,3% -ға жетті.
