Бұған дейін ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мұнай өндірісінің құлдырауы болмаса, төрт ай ішінде ЖІӨ 6% -дан астам ұлғаятынын мәлімдеген болатын. Оның айтуынша, ағымдағы экономикалық өсім шикізаттық құрамдауышсыз да өсуі мүмкін екенін көрсетті.
БСН алдын ала есептеулері бойынша, 2026 жылдың төрт айында ЖІӨ өсімі өткен жылдың осы кезеңіндегі 3% -ға қарағанда 3,6% -ды құрады. Өсімнің негізгі факторы құрылыс, көлік, сауда және өңдеу өнеркәсібі сияқты шикізаттық емес секторлардың жеделдеуі болды.
Үкімет биылғы жылы ЖІӨ 5% -дан астамға өседі деп жоспарлаған болатын, бірақ жыл басында мұнай өндірудің төмендеуіне (5 млн тоннаға) байланысты объективті факторлар болды, сондықтан қазір экономиканы біртіндеп қалпына келтіру жүріп жатыр. Алайда қара алтын — өсімнің баяу қарқынына әсер ететін жалғыз фактор емес, басқа да себептер бар.
Сарапшы Б. Зиябековтың айтуынша бізге сапалы, инклюзивті және қарқынды экономикалық өсім қажет. Бұл тек цифрлардың өсуі емес, әрбір азаматтың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған жүйелі даму. [1]экономикалық өсу құрылымы әртараптандырылғанымен, оның едәуір бөлігі бұрынғысынша шикізатқа тәуелді. Мұнай нарығында өзгерістер болғанда, олар тікелей немесе жанама түрде басқа салаларға әсер етеді.
Сондай-ақ, ол кәсіпкерлердің жаңа жағдайларға бейімделгенін де айтып өтті.
Жалпы алғанда, оның пікірінше, ЖІӨ серпіні тұрақтылық пен бейімділікті көрсетеді. Экономист мемлекеттік қолдауды ескере отырып, оның өсу қарқыны биыл 4,5-5% деңгейінде болады деп күтеді.
Егер экономикалық өсімді баяулатуға қабілетті факторлар туралы айтатын болсақ, сарапшының айтуынша, мұнай бағасы жоғары болғанына қарамастан, олардың құбылмалылығы салалар мен теңге бағамының жай-күйіне тікелей әсер ете отырып, белгісіздік туғызады. Екінші фактор теңге бағамымен байланысты, оның ауытқуы тұтыну тауарларының импортында ғана емес, сонымен қатар жабдықтарда және инвестициялық жобаларды іске асыруда да көрініс табады. Үшінші тәуекел жаңа салық жағдайларына бейімделуді жалғастыратын ШОБ жағдайына байланысты. Бұдан басқа, экономикаға тұтынушылық сұраныстың төмендеуі әсер етеді, деп түйіндеді ол.
