Мәжіліс депутаты Болатбек Нажметдинұлы Қазақстанға Қытайдан кіретін автокөліктер үшін ақылы кіру тәртібін енгізуді ұсынды.
Депутаттың айтуынша, қазіргі таңда екі ел арасындағы талаптарда айқын теңсіздік бар екендігі байқалады. Қазақстанда тіркелген көлік иелері Қытайға кірер кезде уақытша тіркеу рәсімінен өтіп, уақытша жүргізуші куәлігі мен арнайы нөмірлік белгіні алуы тиіс. Сонымен қатар сақтандыру рәсімделіп, құжаттар аударылып, бақылау-тексеру шараларынан өтеді.
Ал бұл қызметтердің барлығы ақылы негізде көрсетіледі.
«Бұл рәсімдердің барлығы ақылы негізде жүргізіліп, арнайы қызметкерлердің шығындарын өтеуге бағытталған. Қазіргі деректер бойынша, бір автокөлікке қатысты барлық рәсімдердің құны шамамен 8-9 мың юаньды немесе 560 мың теңгені құрайды. Осылайша Қытай тарапы шетелдік көліктерді бақылап қана қоймай, ресми табыс та табады», — деді депутат.
Болатбек Нажметдинұлының айтуынша, 2025 жылы және биылғы жылдың алғашқы төрт айында Қазақстан аумағына 8 мыңнан астам қытайлық көлік кірген. Депутат Қазақстан да осындай тәсілді қолданса, бюджетке шамамен 5 млрд теңге көлемінде қосымша кіріс түсуі мүмкін екендігін айтты.
Сондай-ақ ол бұл ұсыныс туризмді шектеуге бағытталмағанын, керісінше құқықтық теңдік, қауіпсіздік мәселерін реттеуге мүмкіндік беретінін атап өтті.
Қазақстанға Қытайдан кіретін автокөліктерге қатысты төлемдер мен шектеулерді енгізу ұсыныстары көбінесе «сұр импортқа», салық төлемеуге және Қытайда несиеде тұрған көліктерді Қазақстанға заңсыз кіргізу әрекеттеріне қарсы бағытталған.
Кедендік бақылаудың күшеюі: Қытайдан әкелінетін гибридті көліктерді тіркеу кезінде баж салығын төлемеу мақсатында электр қозғалтқышының қуатына қатысты жалған мәліметтер ұсынғандарға тексеріс жүргізілуде. Бұл заңбұзушылықтар үшін айыппұлдар мен банктік шоттарға шектеулер қойылуы мүмкін.
Несиелік көліктердің импорты: Қытай банктерінде кепілде тұрған немесе лизингке алынған көліктерді несиені толық төлемей шекарадан өткізіп, арзан бағаға сату схемаларына тыйым салу мәселесі көтерілуде
Қытайдан кіретін көліктер үшін арнайы ақылы кіру тәртібі немесе экологиялық алымдардың енгізілуі көліктің түпкілікті бағасын шамалы немесе орташа деңгейде қымбаттатуғаәкеледі.
Бұл қосымша шығындар тікелей көлік бағасына қалай әсер етеді:
- Көліктің кедендік құны: Шекарадан өту төлемі, уақытша тіркеу немесе экологиялық алымдар көліктің өзіндік құнына қосылады. Нәтижесінде автосалондардағы немесе делдалдар арқылы келетін көліктердің бастапқы бағасы көтеріледі.
- Транзит және логистика: Қазақстан аумағындағы ақылы жолдар немесе терминалдар қызметінің қымбаттауы көлікті тасымалдаушы компаниялардың логистикалық шығындарын арттырады. Ол шығындар соңында тұтынушының қалтасына түседі.
