Үкімет жинақтаушы зейнетақы жүйесіне қатысты жіберген үлкен қатесін түзегендей болды — жеткіліктілік шегін 2 есе өсірді.
БЖЗҚ жариялаған зейнетақы жинақтарының ең төменгі жеткіліктілік шегін арттыру бірқатар экономистер мен қоғам қайраткерлері тарапынан қолдау тапты. Олардың пікірінше, ережелерді қатайту зейнетақы жүйесін нығайтуға, болашақ зейнеткерлердің кедейшілік тәуекелін азайтуға және қарттыққа арналған қаражатты ағымдағы тұрмыстық мәселелерді шешуге пайдалануды тоқтатуға мүмкіндік береді. Естеріңізге сала кетейік, 2026 жылдың 5 маусымынан бастап Қазақстанда ең төменгі жеткіліктілік шегін есептеудің жаңа әдістемесі күшіне енді. БЖЗҚ деректеріне сәйкес, көрсеткіштер салымшының жасына байланысты 79 пайызға және одан да көп ұлғайды. Зейнеткерлік жас алдындағы азаматтар үшін жинақ мөлшеріне қойылатын талаптар екі еседен астам өсті.
Қорда түсіндіргендей, жаңа формула халықаралық тәжірибеге негізделген және тұрақты зейнетақы төлемдерін қамтамасыз ету үшін қажетті демографиялық және қаржылық факторларды ескереді. Бұл ретте жинақталған қаражаттың бір бөлігін тұрғын үй мен емделуге пайдалану құқығы сақталады, алайда алу үшін қолжетімді қаражат көлемі жаңа ережелер бойынша есептелетін болады.
Экономикалық сарапшы Бауыржан Мұханов әлеуметтік желідегі парақшасында президент Тоқаевтың социалист саясатының ең үлкен қателіктерінің бірі түзетілгенін айтыпты Зейнетақыдан алатын ақша шегі екі есе өсті, тамаша!
«25 жасар жігітте қайдағы 8 млн, 30-ға дейін 10 млн жинау үшін қанша айлық табу керек дерсіздер. Айналайын, 20-30 жаста нең бар зейнетке шыққанда алатын ақшаңда? Бәрін бүгін ішіп-жеп қойып, ертең 70-ке келгенде тағы жыламақшысыңдар ма пенсия жоқ, кедеймін деп?)) Ештен кеш жақсы, осылай-осылай дұрыстармыз солақай социалистік саясатты» дейді ол.
Саясаттанушы Ғазиз Әбішевтің пікірінше, зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын шешу тәжірибесі бастапқыда халыққа қолдау ретінде енгізілгенімен, уақыт өте келе оның экономикаға жанама әсерлері байқала бастаған. Оның айтуынша, бұл тетік кейбір секторларда, әсіресе құрылыс нарығында, сұранысты жасанды түрде арттырып, қосымша ақша массасының айналымына әсер етуі мүмкін.
Сондай-ақ, маманның пікірінше, азаматтардың бір бөлігі зейнетақы жинақтарын бүгінгі қажеттіліктерге жұмсағанымен, ұзақ мерзімде бұл шешімнің салдарын толық сезінбеуі мүмкін. Алайда болашақта зейнетақы деңгейі туралы қоғам тарапынан талаптар күшеюі ықтимал екені де айтылып отыр.
Ғазиз Әбішев табысы жоғары азаматтар үшін жинақтарды пайдалану мүмкіндігі сақталғанымен, табысы орта және төмен деңгейдегі адамдар үшін бұл мүмкіндік шектеле түсетінін атап өтеді. Оның пікірінше, дәл осы топ ұзақ мерзімді қаржылық тұрақтылық тұрғысынан тәуекелге көбірек ұшырауы мүмкін.
Саясаттанушы сонымен қатар Қазақстан экономикасының ұзақ мерзімді перспективасында зейнетақы жүйесінің тұрақтылығы жеке жинақтар мен инвестициялық табысқа көбірек тәуелді болатынын айтады.
Осыған байланысты, ол зейнетақы қаражатын қысқа мерзімді шығындарға емес, ұзақ мерзімді инвестициялық құралдарға бағыттау маңызды екенін атап өтеді. Мұндай тәсіл болашақтағы қаржылық қауіпсіздікті күшейтіп, экономиканың тұрақты дамуына ықпал етуі мүмкін.
