Алатауда 272 метрлік Iconic Complex-тің іргетасы қаланды. Инвестиция – 800 миллион доллардан астам. Инвестор – әлемдегі №1 құрылысшы CSCEC.
Бұл – Алатауға деген үлкен сенім. Бірақ кез келген биік үйдің көрінбейтін құны болады – су мен жарық. Бұл туралы ашық айтқан – Президенттің өзі.
Президент не деді?
2 маусымда Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Алатау жобасындағы олқылықтарды сынады. Ол жаңа қалаға қосылған Жетіген, Қоянқұс сияқты елді мекендерде әлі күнге дейін орталықтандырылған су мен тұрақты жарық жоғын айтты.
Ресми дерек – 2025 жылы өңірде 919 рет, 2026 жылдың басынан бері 201 рет жарық сөнген. Инженерлік желілер мен қосалқы станцияларды қайта құру, су алу қуатын арттыру жобалары кешігіп жатыр. Бұл – жай есеп емес. Gate City тұрғындары 2 қазанда бірнеше сағат жарықсыз отырғанын, ал жазда сусыз қалғанын айтып, шағымданған.
Үкіметтің жоспары қандай?
Alatau City Authority мәліметінше, оптимистік сценарийде 2040 жылы қала халқы 1 миллионға жетеді. Powerexpo 2026-да департамент директоры Тимур Ташмухамбетов қаланың мастер-жоспарын әлемдік Arup UK және BCG Singapore компанияларымен бірге жасап жатқанын айтты.
Ал электр қуатына сұраныс ресми болжам бойынша 2030 жылы 1,45 гигаваттқа, 2040 жылы 1,7 гигаваттқа жетеді. Салыстыру үшін, бүкіл Алматы 2024 жылы 982 мегаватт тұтынған. Вице-премьер Қанат Бозымбаевтың айтуынша, Алатау негізінен газ генерациясы мен жаңартылатын қуат көздеріне сүйенбек. Қазір 28 инфрақұрылымдық жобаға резервтен 35,3 млрд теңге бөлініп, Көкпа қосалқы станциясын қайта құру және Ынтымақ су торабын кеңейту басталды.
Эколог, география ғылымының кандидаты Айжан Скакованын айтуынша Іле өзенінің көп бөлігі Қытайдан. 2001 жылғы трансшекаралық келісімге қарамастан, Қытай суды белсенді пайдаланып жатыр. Іле азайғандықтан Балқаш кеуіп барады. Экологтар 2000-жылдардан бері Аралдың тағдырын қайталайды деп дабыл қағып келеді. Бұл – Алатауға тікелей қатысы бар ескерту. Себебі Алатаудың су көзі де – Іле мен Қапшағай. Ал Іленің 80%-ы Қытайда қалыптасады.
Қорытынды:
800 млн долларлық мұнара – қаланың шатыры. Ал 1,45 гигаватт жарық пен 200 мың текше метр су – оның іргетасы. Инвестор шатырды салады. Іргетасын мемлекет құюы керек. Мұнараның жарнамасы дайын. Енді іргетаның кестесі жарияланса, Алатауға деген сенім екі есе артады.
