Қазақстанда коллекторлар 2026 жылы қайта қатаңдайды:Келер жылы олардың қолындағы 350 мыңға жуық борышкердің ісі міндетті түрде сотқа дейінгі реттеуден өтеді.
ҚНРДА мәліметінше, жаңа талаптар мен мораторийдің нәтижесінде коллекторлардағы проблемалық борышкер саны 850 мыңнан 350 мыңға дейін азайған.
Қазір нарықта тек бұрыннан қалған қарыздар ғана қалды. Қарызды сатуға тыйым 2027 жылға дейінБанктер мен микроқаржы ұйымдарына жаңа проблемалық қарызды коллекторға сатуға салынған мораторий 2027 жылғы 1 мамырға дейін ұзартылды. Бұл дегеніміз, коллекторлар жаңа портфель сатып ала алмайды, қолындағы 350 мың істі ғана реттеуге міндетті.
ҚНРДА бекіткен ереже бойынша:
Қоңырау: күніне 1 реттен, аптасына 3 реттен аспайды. Тек жұмыс күндері, сағат 08:00-21:00 аралығында. Кездесу: күніне 1 рет, аптасына 3 реттен аспайды. Әрбір әңгіме аудио-бейне жазбаға міндетті түрде жазылады.
Қорқытуға, туыстарына, жұмыс берушіге қарыз туралы айтуға қатаң тыйым салынған. Осы ереже бұзылса, агенттікке шағым түседі.
ҚНРДА төрағасы Мадина Әбілқасымованың айтуынша, дәл осындай шағымдар әлі тыйылмай тұр.
Он жылда қалай қатаңдады
2017 жылға дейін нарық реттелмеген еді.
2017 жылы «Коллекторлық қызмет туралы» заң шығып, байланыс тәртібі бекітілді. 2022 жылы жеке сот орындаушысымен жасырын келісуге тыйым салынды. 2024 жылы қарызды сатуға мораторий енгізілді. 2025-2026 жылдары жауапкершілік компаниядан жеке қызметкерге көшіп, Қылмыстық кодекске жаңа бап енді.
Борышкерге балама жол бар ма
Егер қарызды реттеу мүмкін болмаса және төлем қабілетсіздік 12 айдан асса, азамат жеке банкроттыққа жүгіне алады. Соттан тыс немесе сот арқылы банкрот деп танылса, қарыз кешіріледі. Бірақ 5 жыл несие ала алмайды, 3 жыл шетелге шығуы шектеледі.
Заңсыз қысым көрсеңіз, ҚНРДА-ға немесе Fingramota.kz порталына ресми шағым түсіре аласыз. Заң бұзған агенттік айыппұл арқалайды немесе тізімнен шығарылады. Бірақ тізімнен шығару қарызды жоймайды, қарыз банкте қалады. Әзірге АРРФР нақты қандай жаңа өзгеріс енгізетінін жариялаған жоқ, тек ниетін ғана айтты.
