Қазақстанның Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) әзірлеген «Капитал нарығын дамытудың 2026–2030 жылдарға арналған бағдарламасы» аясында отандық бизнес үшін облигациялар шығару және қор нарығына (IPO) шығу рәсімдері айтарлықтай жеңілдетіледі.
Мерзімдерді қысқарту
- Облигацияларды шығарудың толық циклі қазіргі 3–6 айдан 1–2 айға дейін қысқарады.
- Жекелеген шығарылымдарды тіркеу мерзімі 15 күннен 5 күнге дейін азаяды.
- Компаниялардың IPO-ға дайындық мерзімі 3–5 айға тездейді.
ШОБ үшін жеңілдіктер
- Шағын және орта бизнес (ШОБ) шығарылымдары үшін 15-тен астам бөлімнен тұратын күрделі проспектінің орнына 5 негізгі бөлімнен тұратын жеңілдетілген проспект енгізіледі.
- Мерзімі 1 жылға жарамды базалық облигациялық бағдарлама проспектісі енгізіледі.
- Кәсіби (білікті) инвесторларға ғана арналған облигациялар үшін құжаттар жиынтығы барынша қысқартылады.
- Біліктілігі жоқ (қатардағы) инвесторлардың мүдделерін қорғау және ақпаратты ашу талаптары толық деңгейде қалады
- 30%-дан 70%-ға дейінгі бөлігін жабатын ішінара несиелік кепілдік беру механизмі тұрақты негізде іске қосылады. бұл инвесторлар үшін тәуекелді азайтып, бизнестің қарыз құнын арзандатуға көмектеседі.
ҚНДРА басшысының орынбасары Нұржан Тұрсынханов қазір корпоративтік облигацияларды дамытуға негізгі кедергі қаржыландыру құнындағы алшақтық болып қалатынын атап өтті. Мемлекеттік қолдаумен несие компанияға жылдық 6-12% құраса, облигациялық қарыздың құны 18-22% құрайды. Бұл ретте шығарылым 5,5 млрд теңгеге жуық көлемде ғана экономикалық жағынан ақталады, ал әрбір орналастыру тіркеудің толық циклынан өтеді.
Ұйымдастыру шығындары 30-80 млн теңгеге жетеді, ал дайындық үш айдан алты айға дейін созылады. Нәтижесінде облигациялар көптеген орта компаниялар үшін тиімсіз болып қалуда. Сондықтан шығарудың құнын, мерзімін және күрделілігін төмендету бойынша шаралар кешені ұсынылады.
Біріншіден, облигациялық бағдарламаның базалық проспектісін бір жыл мерзімге енгізу ұсынылады. Бұл жекелеген шығарылымдарды тіркеу мерзімін 15 күннен 5 күнге дейін қысқартады.
Екіншіден, агенттік, биржа және Орталық депозитарий мойындайтын құжаттарды берудің бірыңғай терезесі құрылады. Бұл шығарылым шығынын едәуір азайтады деп күтілуде.
Үшіншіден, шағын және орта шығарылымдар үшін жеңілдетілген проспект және аудитке қойылатын жеңілдетілген талаптар көзделеді.
Бұдан басқа, шығарылымның 30-70% мөлшерінде даму институттарының ішінара кредиттік кепілдіктерінің тұрақты тетігін енгізу ұсынылады. Осыған ұқсас ұшқыш бұрын «Даму» қорының базасында іске асырылған. Енді оны тұрақты негізде жаңарту ұсынылады.
«Компаниялардың қор нарығына шығуын жеңілдету және жеделдету үшін бағдарлама эмитенттің бірыңғай цифрлық кабинетін құруды ұсынады, ол агенттікпен, биржамен және Орталық депозитариймен өзара іс-қимылдың негізгі рәсімдерін біріктіреді», — деді ҚНДРА басшысының орынбасары.
