9 айда орташа табыс 11,2% өсті делінді. Бірақ инфляцияны алып тастасаң, 0,7% ғана қалады. Жалақы тіпті 2,3%-ға кеміп кетті. Ұлттық Банк мөлшерлемені түсірді, KASE индексі 7916 болды, Freedom Bank салымға 19,5% беріп отыр. Бұл үш жаңалық – бір тізбек.
Халықтың қалтасы: көп тапқандаймыз, аз тұтынамыз
Екінші тоқсанда бір адамның орташа табысы 263 691 теңге. Былтырдан 11,2% көп. Бірақ нақты өсім 0,7% ғана. 26 мың теңге қосылса, 24 мыңын базар алып кетті деген сөз.Жалақыда ахуал ауыр. Орташа жалақы 461 мың, медианалық жалақы 331 мың теңге. Номиналды 11,8% өсті, бірақ инфляцияны есептегенде 2,3%-ға төмендеді.
Ұлттық Банк пен Үкімет не істеді
Ұлттық Банк жылды 18% мөлшерлемемен бастады. Маусымнан бері төрт рет түсіріп, 23 қазанда 15,75% қылды. Себебі – инфляция 12 ай қатарынан баяулап, 12,3%-дан 9,3%-ға түсті. Келесі шешім 4 желтоқсанда, оған дейін өзгеріс болмайды деп отыр. Төраға Тимур Сүлейменов кредит 9-12 айдан кейін ғана арзандайды деді.
Үкімет сөредегі бағаны ұстады. 9 айда ЖІӨ 4,2% өсті. Әлеуметтік маңызы бар 19 тауар 1,8% ғана қымбаттады. Былтыр 8,3% еді. Bereke Fest акциясы, Republic Day жәрмеңкелері, жылыжайлармен меморандум – соның нәтижесі. Қант 2,4%, пияз 1,7% арзандады. Бірақ картоп 2,4%, қияр 4,6% қымбаттап кетті.
ҚНДРА: нарықты тазалау
Агенттік 23 қазанда 7 МФО-ның лицензиясын алды. Ішінде MaxMoney, Вивус, Умит Финанс бар. Себебі – тұтынушы құқығын жүйелі бұзу. Енді банктердің тәуекелді басқару және бір қарыз алушыға берілетін ірі кредит лимитін есептеу ережесі өзгермек. Талқылау 12 қарашаға дейін. 2027 жылдың 1 қаңтарынан банктер деректі тікелей «деректер витринасы» арқылы тапсырады.
KASE және Freedom Bank: ақшаның нақты бағасы қанша
KASE индексі 30 қазанда 7916 пункт болды. Жыл басынан 12-15% өсті. Нарық капитализациясы 50,2 трлн теңге.Нарықта ақшаның екі бағасы бар. Қаржы министрлігі KASE-де 1 жылға 15,53%-пен қарыз алып жатыр. Ал МФО-лар 22-23%-пен облигация шығарып жатыр. Айырмашылық – тәуекел бағасы.
Осыны Freedom Bank анық көрсетіп тұр. Банк аптада салым мөлшерлемесін екі рет өзгертті. 23 қазанда 6 айлық «Стратегияны» 17,74%-дан 14,47%-ға түсіріп, 28 қазанда қайта көтерді. Қазір 3 айлық «Стратегия» бойынша ГЭСВ 19,51%, 6 айлық бойынша 17,84%.Бұл нені білдіреді? Банк қысқа ақшаға қымбат, ұзақ ақшаға арзан төлеп отыр. Яғни, нарық базалық мөлшерлеме тағы түседі деп күтіп отыр.
Ал Freedom Holding AIX биржасында 5 жылға 7,8% купонмен 1,16 млрд долларға дейін жобалық облигация шығармақ. Қаражат AI суперкластері мен дата-орталықтарға кетеді.
Түйін:
Үкімет пен Ұлттық Банк бағаның шарықтауын тоқтатты, бірақ арзандатқан жоқ. KASE мен банктер соған қарап, ақшаның бағасын түсіруге асықпай отыр. Сондықтан халықтың қалтасындағы 11,2% өсім 0,7% болып қалды.
