Brent маркалы мұнайдың әлемдік бағасы барреліне 100 доллардан жоғары деңгейде сақталып отыр.
Bloomberg агенттігінің мәліметінше, мұнай бағасының қымбаттауына Қызыл теңіздегі жағдаймен қатар бірнеше фактор ықпал еткен. Олардың қатарында Ресейдің Қара теңіз жағалауындағы Каспий құбыр консорциумы терминалы жұмысының тоқтауына байланысты Қазақстандағы мұнай өндірісінің қысқаруы, әлемдік мұнай қорларының азаюы және АҚШ пен Иран арасындағы шиеленістің күшеюі бар.
ICE фьючерстік биржасының мәліметтеріне сәйкес, мұнайдың қыркүйектегі фьючерстері 7,2%-ға өсіп, барреліне 100,8 АҚШ долларына жетті. Сарапшылар бағаның бұлайша шарықтауын бір-бірімен тығыз байланысты екі негізгі фактормен түсіндіреді.
Сарапшылар мұндай көрсеткіштер әлемдік нарықта мұнайға деген сұраныстың жоғары екенін және инвесторлардың белсенділігі сақталып отырғанын айтады.
Мұнай бағасының 100 доллардан асуы Қазақстан үшін бюджет түсімдері мен экспорттық кірістің артуы сияқты оң нәтижелер берсе де, өндіріс көлемінің күрт төмендеуі мен логистикалық қиындықтар оның пайдасын толық көруге кедергі келтіруде.
Экономикалық пайдасы
- Бюджет кірісі: Шикізат сатудан түсетін қаржы көбейіп, мемлекеттік қазынаға түсетін салық пен түсімдер артады.
- Валюта түсімі: Экспорттан келетін шетел валютасы көбейіп, ұлттық валютаның тұрақтылығын сақтауға жағдай жасайды.
Туындаған тәуекелдер мен шектеулер
- Өндірістің қысқаруы: Каспий құбыр консорциумы (КҚК) жұмысының тоқтауына байланысты Қазақстанда мұнай өндіру көлемі 21,3%-ға төмендеді.
- Экспорттың тежелуі: Көлемнің азаюына байланысты жоғары бағаның берген пайдасы толық ақталмай, жылдық өндіріс жоспары төмендеуі мүмкін.
- Жаһандық инфляция: Әлемдік нарықтағы бағаның шарықтауы ішкі нарықтағы тауарлар мен қызмет құнының өсуіне әсер етед
