Непалдағы табиғи апаттан кейін кейбір қазақстандықтар Алматы тауларының Гималай тауларына ұқсастығына назар аударды. Олардың екеуі де Үнді тектоникалық плитасының Еуразия плитасына соғылуынан пайда болған және әлі де белсенді өсіп жатқан «жас» тауларға жатады. Бұл геологиялық ұқсастық Алматы қаласына жойқын жер сілкіністері мен қуатты сел жүру қаупін төндіреді.
Гималай таулары Үнді плитасының Еуразия плитасына соғылуынан түзілсе, Тянь-Шань (Іле Алатауы) жүйесі де осы соқтығысудың қуатты қысымынан, соның ішкі тектоникалық толқынынан пайда болған.
Екі жүйе де геологиялық тұрғыдан «жас» және белсенді болып саналады, яғни олар жыл сайын бірнеше миллиметрге биіктеп келеді. Алматы қаласының астында және оған жақын аймақтарда 27 ірі тектоникалық жарылым бар. Осы блоктардың кенеттен қозғалуы қалада магнитудасы9 және одан да жоғары баллдық жойқын зілзала тудыруы мүмкін. Тарихтағы Верный (1887 ж.) және Кемин (1911 ж.) жер сілкіністері осының дәлелі. Мамандардың ескертуінше, Гималай бөктеріндегі Непал елінде жиі болатын тау су тасқындары мен биік таулы сел апаттары Алматы тауларында да қайталануы әбден мүмкін.
Гималайдағы апаттар сияқты, Алматы тауларында да биік таулы аймақтарға тән мынадай негізгі қауіптер бар:
Мореналық көлдер мен сел қаупі: Таудағы мұздықтардың еруінен пайда болатын тұрақсыз көлдердің жарылу қаупі жоғары. Алматы маңында жүздеген мұндай көл бар.
Мұздықтар мен жартастардың құлауы: Непалдағы соңғы апат жер сілкінісінен емес, алып мұздық пен тау жыныстарының өзен арнасына құлап, сел тудыруынан болды. Іле Алатауында да мұндай мұзды-тасты лавиналардың жүру қаупі бар.
Кенеттен су тасқыны: Биік таудағы табиғи бөгеттердің бұзылуы өзен деңгейін санаулы минуттарда бірнеше метрге көтеріп жібереді. Мұны растайтын кейс — Алматыда нөсер жаңбыр болған кезде Наурызбай ауданын қатты су басқан. Бұл туралы тұрғындар біледі. «Ақсай» бөгетінің проблемасы 2024 жылы өзекті болды. Бөгет әлі аяқталған жоқ, әлі аяқталған жоқ. Қазіргі уақытта «Қазселденқорғау» мамандары Алматы тауларындағы жағдайдың тұрақты және бақылауда екенін, қауіпті көлдердің су деңгейі алдын ала төмендетіліп отыратынын айтады. Дегенмен, таулы аймақтың геологиялық табиғаты ұқсас болғандықтан, қауіпсіздік шаралары мен сейсмикалық құрылыс нормаларын үнемі қатаң сақтау қажет.
