Lion Finance Group (құрамында Bank of Georgia бар) Орталық Азия нарығына шығуды, соның ішінде Қазақстан мен Өзбекстандағы ірі банктердің бірін сатып алуды жоспарлап отыр. Бұл туралы ұйымның бас директоры Арчил Гачечиладзе мәлімдеді.
Инвесторларды шағын ұйымдар қызықтырмайды; олар тек елдегі үздік үштікке (Топ-3) немесе алғашқы эшелонға кіретін ірі қаржы институттарын сатып алуды көздейді. Холдингтің халықаралық нарыққа шығу тәжірибесі бар. Олар осыған дейін Армениядағы ең ірі Ameriabank Ameriabank-ті сатып алған болатын.
Сарапшылардың талдауы мен нарықтағы жағдайды ескере келе, сатып алуға ең ықтимал үміткерлер ретінде мына банктер қарастырылуда:
Банк ЦентрКредит (БЦК) — ең ықтимал үміткер
- Неліктен: БЦК қазіргі уақытта активтері көлемі бойынша Қазақстанда 3-ші орында тұр (шамамен 9 трлн теңге). Оның активтерінің көлемі Lion Finance құрамындағы Bank of Georgia-мен (шамамен $16 млрд) деңгейлес.
- Жанама белгілер: Соңғы жылдары (2024-2025 жж.) БЦК акцияларының құны KASE-де күрт өсті (тиісінше 124% және 113%-ға). Нарық мамандары бұл өсімді банкті ірі шетелдік инвесторға сату алдындағы «акция бағасын көтеру» әрекеті болуы мүмкін деп болжайды.
ForteBank — екінші балама нұсқа
- Неліктен: Банк Қазақстандағы ең ірі 5 банктің қатарына кіреді (активтері шамамен 5,5-6 трлн теңге) және негізгі акционері Болат Өтеміратов болып табылатын жекеменшік банк.
- Кедергілер: Нарықта ForteBank-ті сатып алуға венгриялық OTP Group та қатты қызығушылық танытып, қазіргі уақытта «сату алдындағы дайындықтан» өтіп жатқаны туралы бейресми ақпараттар бар. Сондықтан Lion Finance бұл актив үшін бәсекеге түсуі керек.
Қай банктердің сатылуы екіталай?
Lion Finance Group топ-3 және топ-5 деңгейіндегі ойыншыларды іздегенімен, мына банктердің сатылу мүмкіндігі өте төмен:
- Halyk Bank (1-орын) және Kaspi Bank (2-орын): Бұл алпауыттардың нарықтық құны өте жоғары және олардың қазіргі акционерлері (Вячеслав Ким, Михаил Ломтадзе, Тимур және Динара Құлыбаевалар) бұл активтерді сатуға ниетті емес.
- Отбасы Банк (4-орын): Мемлекеттік тұрғын үй бағдарламаларын жүзеге асыратын стратегиялық мемлекеттік банк болғандықтан, оның жеке қолға толықтай сатылуы екіталай.
(2025 жылға дейін Bank of Georgia Group) компаниясының Қазақстан нарығына келуі елдің банк секторындағы бәсекелестікті күшейтіп, цифрлық қызметтер сапасын жаңа деңгейге көтеруі мүмкін. FTSE 100 индексіне кіретін бұл ірі британдық-грузиндік қаржы холдингі Қазақстандағы ТОП-3 немесе ТОП-5 банктердің бірін сатып алуды жоспарлап отыр.
Бұл қадам қазақстандық қаржы нарығына мынадай негізгі өзгерістер әкелуі ықтимал:
1. Банк секторындағы монополияның әлсіреуі
Қазіргі уақытта Қазақстан нарығында Kaspi мен Halyk Bank айқын басымдыққа ие. Желідегі бейресми ақпараттарға сүйенсек, Lion Finance Group нарықтағы ірі ойыншылардың бірін (мысалы, Банк ЦентрКредит немесе ForteBank) сатып алуы мүмкін. Халықаралық алпауыттың келуі Kaspi мен Halyk Bank-тің нарықтағы үлесін бөліске салып, экожүйелер арасындағы шынайы бәсекені тудырады.
2. Финтех және цифрлық қызметтердің жаңа толқыны
Грузиядағы Bank of Georgia және Армениядағы Ameriabank сияқты еншілес ұйымдар өте жоғары деңгейдегі цифрландырумен танымал. Олар өз қосымшаларына екі апта сайын жаңартулар енгізіп отырады.
Бұл тәжірибе Қазақстан нарығына ауысса:
- Мобильді банкинг жылдамдығы мен ыңғайлылығы артады.
- Күнделікті қызметтер толық автоматтандырылады.
- Клиенттерге арналған цифрлық өнімдер түрленеді.
3. Несие мен депозит нарығындағы тиімді шарттар
Нарықтан өз үлесін алу үшін жаңа ойыншы агрессивті маркетингтік саясат жүргізуі мүмкін. Осыған байланысты:
- Шағын және орта бизнеске (ШОБ) арналған несие мөлшерлемелері төмендеуі ықтимал.
- Тұтынушылық несиелер мен ипотека өнімдері бойынша тиімдірек акциялар ұсынылуы мүмкін.
